Duurzaam verpakken

Frank van der Kwaak, eigenaar van Local Research*, doet in zijn column ´AGF wereldwijd´ maandelijks verslag van zaken die hem opvallen binnen de AGF sector over de hele wereld. Deze maand doet Local Research verslag over ervaringen in Zuid-Oost Azië, over een hedendaagse uitdaging: het verpakken van aardappelen, groente en fruit.

Het verpakken van aardappelen, groente en fruit begint tegenwoordig een uitdaging te worden. In de discussies rondom verpakkingsgebruik bij supermarkten lijk je het niet gauw goed te kunnen doen. Na vliegschaamte is nu zelfs plasticschaamte een begrip. Hoe kun je anno 2020 het beste omgaan met de kritieken rondom verpakken en wat kunnen wij als AGF doen om mee te gaan in deze ontwikkelingen? 

Duurzaam verpakken 

Helaas is het niet weg te denken dat fruit en groente verpakt verkocht worden. Door het gebruik van verpakkingen gaan veel vers producten langer mee en worden ze beschermd tegen beschadiging tijdens transport. Je verlengt dankzij verpakkingen de ‘levensduur’ van het product en dat is nou juist heel duurzaam, toch?

Kunnen we het (plastic) verpakkingsmateriaal niet verminderen? Ondanks verschillende acties van ´burgers´ in het land om ‘plastic free’ boodschappen te doen, blijkt dit in de huidige schappen lastig haalbaar. Plots kun je bijvoorbeeld heel veel groentes en fruit niet meer kopen. In deze column stel ik het verpakkingsprobleem in de AGF aan de kaart.

Welke trends zijn er?

In Nederland zetten niet alleen retailers, maar ook cateraars en detailhandelaren steeds meer in op afbreekbaar plastic of kartonnen verpakkingen. Supermarkten willen in 2025 het aantal plastic verpakkingen in de schappen met 20 procent verlagen. Maar hoe kunnen wij als AGF mee gaan in deze ontwikkeling? Groothandelaren staan te springen om in te spelen op deze trend en laten dat dan ook niet na. Dagelijks wordt er op de AGF werkvloer gediscussieerd over verpakkingsmaterialen en hoe deze milieubewust ingezet kunnen worden. Hersluitbare topseal, kartonverpakkingen en laserprinten zijn de laatste jaren gevonden als ‘oplossing’ om plastic verbruik te reduceren. Daarnaast worden er tegenwoordig verpakkingen gemaakt van olifantsgras en bioplastic Poly Lactic Acid (PLA) als biologisch-afbreekbare voedselverpakking, welke 100% compostbeer zijn. Maar de grootste trend lijkt momenteel het vervangen van plastic naar karton. In de schappen bij de grotere retailers zijn momenteel appels, peren en tal van andere producten in karton te vinden. Karton lijkt dus een mooi alternatief. Toch blijft de vraag of hier de oplossing ligt…

Kritische noot.

Karton lijkt in eerste instantie een milieuvriendelijker verpakkingsmateriaal dan plastic, want een kilo papier veroorzaakt minder broeikasgassen dan een kilo plastic. Bovendien is de grondstof hernieuwbaar. Voor karton productie wordt daarbij nog steeds veel water gebruikt en aanzienlijk veel bossen worden gekapt om de vraag naar karton in te vullen. Er zal zowel vanuit de verpakkingsindustrie als de AGF kritisch gekeken moeten worden hoe dit probleem volledig getackeld kan worden. Vanuit de media is er een grote run op negatieve berichten op plastic. Vanzelfsprekend mag dit onderwerp niet genegeerd worden, want de plastic soep blijft groeien. Tijdens mijn bezoek in Zuid-Oost Azië was dit pijnlijk zichtbaar. Overal op straat en in de rivieren ligt plastic. Toch zal karton ook de zee bereiken en blijft ons water vervuild. 

De rol van de supermarkt

Retailers hebben nog een lange weg te gaan om het schap volledig milieuvriendelijk te krijgen. Toch doet men haar best om stap voor stap de weg naar milieuvriendelijke verkoop te vinden. De groei van convenience producten draagt hier duidelijk niet aan bij. De groei van deze categorie zorgt er dan ook voor dat de stappen die aan de voorkant worden gezet voor milieuvriendelijke verpakkingen, er aan de achterkant juist weer uitlopen doordat meer producten in plastic worden verpakt. 

Recyclen

Wanneer PET plastic wordt gebruikt en hier op een verantwoorde manier gerecycled wordt, in de hele keten, is het probleem grotendeels getackeld. Karton vervangen voor plastic verhelpt het probleem niet, maar verschuift het. Water en bossen worden een steeds schaarser goed, waardoor volledig overstappen op karton ook voor problemen kan zorgen. Hoe retailers geholpen kunnen worden bij het optimaliseren van het schap? Acceptatie van afvalmateriaal en de verbindingen met de overheid om consumenten te leren recyclen. Voor een groot deel van de mensheid geld nog altijd gemak boven wijsheid, waardoor het uitroeien van verpakkingsmateriaal een zeer zware klus zal blijven. Maar wat is het alternatief?

Inspiratie uit Azië

Een gedeeltelijke oplossing van het probleem zou zomaar vanuit Azië kunnen overwaaien. Gedurende bezoeken in Maleisië, Singapore en Thailand zag ik diverse innovatieve manieren van verpakken. Retailers in Zuid-Oost Azië zetten sterk in op organische materialen om producten te verpakken. Denk hierbij aan touw, bamboe of bananenbladeren. Tevens valt het op dat vele producten überhaupt niet verpakt worden, zoals aardappelen, komkommers en vrijwel alle exoten. Maar ook producten als bosui en pepers worden met een touw of bananenbladeren samengebonden. 

Vooral de bananenbladeren lijken een groot succes in Azië, in tal van supermarkten zien we deze vorm van verpakkingsmateriaal terugkomen. Het is voor 100% biologisch afbreekbaar en als het wordt weggegooid verdwijnt het in 28 dagen in de natuur. Bananenbladeren worden bewerkt tot een verpakkingsmateriaal dat drie jaar houdbaar is én dat totaal biologisch afbreekbaar is. De bladeren zijn winterhard, waterdicht en schoon, wat maakt dat het een prima verpakkingsmateriaal is voor verschillende producten binnen de AGF. Bananen zijn ook een van de grootste gewassen ter wereld, dus bananenbladeren zijn direct beschikbaar. Bananenbladeren zijn 100% milieuvriendelijk en duurzaam, het is namelijk een bijproduct dat continu wordt geproduceerd. 

Daarnaast wordt in Azië ook veel gebruik gemaakt van bamboe verpakkingen. Bamboe groeit in populairiteit en ook in Nederland zie je deze trend langzaam aan groeien. Bamboe is tevens een duurzaam alternatief voor de traditionele plastic verpakking, bamboe groeit namelijk snel en is milieuvriendelijk.ToekomstIk denk dat er niet één oplossing voor de verpakkingsuitdaging is. Natuurlijk begint het bij afvalscheiding en daadwerkelijk recyclen van de plastic verpakkingen. Daarnaast zouden producten als bananen en mango’s  zonder verpakking verkocht moeten kunnen worden en bij producten als bosui en pepers kunnen we bijvoorbeeld weer wat leren van de organische verpakkingen uit Azië. De uitdaging ligt wel bij ons, als AGF bedrijven, om mee te gaan in deze ontwikkelingen en bewust te kiezen voor de manier van verpakken van de producten die wij verkopen/inkopen. Omdat retailers producten bij voorkeur niet los verkopen (omzetvermindering) zullen verpakkingen een onderdeel blijven binnen het Retail landschap.

Heb jij hier ideeën over? Discussieer hieronder mee!

Leave A Comment